Świerk posadzony na działce „na pamiątkę” ma dziś dziesięć metrów, a sąsiad od trzech sezonów nie zbiera pomidorów, bo grządka stoi w cieniu. Na własnej posesji o odległości od płotu decyduje głównie prawo sąsiedzkie. W rodzinnym ogrodzie działkowym obowiązuje jeszcze regulamin ROD, który podaje konkretne metry.
Nasze usługi: przycinanie drzew Łódź · usuwanie drzew Łódź · rębakowanie gałęzi Łódź
Odległości i wysokości z regulaminu ROD
Regulamin PZD nie podaje jednej maksymalnej wysokości drzewa. Limity zależą od tego, jak blisko granicy rośnie roślina.
Zasady są w regulaminie ROD uchwalonym przez Krajową Radę PZD w 2015 roku i zmienionym w 2018 roku, w paragrafach od 51 do 55. Drzewa ozdobne, także iglaki, wolno sadzić tylko w gatunkach i formach słabo rosnących. Drzewa owocowe nie mają limitu wysokości, mają za to minimalne odległości od granicy, a dla czereśni i orzecha włoskiego są one wyraźnie większe.
W praktyce oznacza to, że rosły świerk, sosna, brzoza czy duży klon w ogóle nie mieszczą się w regulaminie, bez względu na to, gdzie stoją. To gatunki silnie rosnące. Regulamin każe też ciąć drzewa i krzewy tak, żeby gałęzie nie wychodziły poza granice działki (§ 55). Jeśli wychodzą, sąsiad może je obciąć, ale najpierw musi wyznaczyć Ci termin na zrobienie tego samemu. Tak samo działa to przy gałęziach nad płotem poza ogrodami działkowymi.
Twój ogród może mieć własne uchwały, na przykład zakaz konkretnych gatunków. Przed sadzeniem większego drzewa zapytaj zarząd ROD, co obowiązuje w Twojej alejce.
| Roślina | Najmniejsza odległość od granicy działki | Wysokość |
|---|---|---|
| Drzewa owocowe słabo rosnące i karłowe | 2 m | bez limitu w regulaminie |
| Morela | 3 m | bez limitu w regulaminie |
| Czereśnia i orzech włoski | 5 m (3 m na podkładkach słabo rosnących) | bez limitu w regulaminie |
| Krzewy owocowe / leszczyna | 1 m / 3 m | bez limitu w regulaminie |
| Drzewa ozdobne, w tym iglaki (tylko słabo rosnące) | 2 m | do 3 m, gdy rosną 2 m od granicy |
| Drzewo ozdobne bliżej granicy | 1 m | do 2 m |
| Żywopłot na granicy z sąsiednią działką lub alejką | na granicy (przy sąsiedzie za jego pisemną zgodą) | do 1 m |
| Żywopłot na granicy całego ogrodu | na granicy | do 2 m |

Czy regulamin ROD to prawo i co grozi za za wysokie drzewo
Regulamin nie jest ustawą, ale działkowiec go przyjmuje razem z prawem do działki.
Za wysokie drzewo nie skończy się mandatem ani karą z urzędu. Regulamin wiąże działkowca jako członka ogrodu, a zarząd może wezwać go do usunięcia nieprawidłowości, na przykład do przycięcia albo wycięcia drzewa. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych pozwala wypowiedzieć umowę dzierżawy działkowej komuś, kto mimo pisemnego upomnienia dalej korzysta z działki niezgodnie z regulaminem.
Częściej problem wraca przy przejmowaniu działki. Nowy działkowiec dostaje działkę z trzydziestoletnim świerkiem przy granicy, a zarząd przy przeglądzie wpisuje go do uwag. Lepiej wtedy od razu ustalić, czy drzewo zostaje, zostaje przycięte, czy idzie do wycinki.

Za wysokie drzewo: przyciąć czy wyciąć
Drzewo owocowe zwykle da się obniżyć cięciem. Świerka ani sosny nie.
Jabłoń, grusza czy śliwa dobrze znoszą cięcie. Kilka sezonów rozsądnego obniżania korony, najlepiej przez skracanie gałęzi nad niżej rosnącymi pędami bocznymi, sprowadzi drzewo do wysokości, z której da się zbierać owoce z ziemi. Gorzej z orzechem i czereśnią, które rosną szybko i źle znoszą mocne cięcie. Orzechowi poświęciliśmy osobny tekst, w tym o tym, kiedy go ciąć, a kiedy wyciąć.
Z iglakami jest inaczej. Świerkowi czy sośnie po ścięciu wierzchołka nie odrośnie ładna korona, tylko kilka konkurujących pędów, a drzewo słabnie. Takie ogłowienie jest gorsze od wycinki, co opisaliśmy w tekście o ogławianiu drzew. Jeśli iglak przerósł działkę, uczciwą odpowiedzią jest wycinka i posadzenie w jego miejscu czegoś słabo rosnącego.
Kiedy na wycinkę na działce ROD potrzebne jest zezwolenie
Drzewa owocowe nie wymagają zezwolenia. Ozdobne powyżej progów obwodu wymagają.
Ustawa o ochronie przyrody zwalnia z zezwolenia drzewa i krzewy owocowe (art. 83f ust. 1 pkt 5), chyba że rosną na terenie wpisanym do rejestru zabytków albo na terenach zieleni. Bez zezwolenia usuniesz też drzewo, którego obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nie przekracza 80 cm dla topoli, wierzby, klonu jesionolistnego i srebrzystego, 65 cm dla kasztanowca, robinii i platanu oraz 50 cm dla pozostałych gatunków, w tym świerka i sosny. Krzewy rosnące w skupisku do 25 m² również nie wymagają zezwolenia.
Uwaga na pułapkę: zwolnienie dla osób prywatnych, które wycinają drzewa na własnej działce (art. 83f ust. 1 pkt 3a), na ROD nie działa. Grunt pod ogrodem nie jest własnością działkowca. Dlatego świerk o obwodzie 70 cm na działce ROD wymaga zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, choć przy Twoim domu wystarczyłoby zgłoszenie. Regulamin (§ 71) mówi, że wniosek składa działkowiec. Zanim go złożysz, porozmawiaj z zarządem, bo urząd może wymagać zgody właściciela terenu.
Wycinkę planuj poza sezonem lęgowym. Gniazd nie wolno niszczyć niezależnie od zezwolenia, a w gęstym iglaku łatwo ich nie zauważyć. Bezpieczne terminy opisaliśmy w tekście o tym, kiedy przycinać drzewa.

Jak wygląda wycinka na ciasnej działce
Mała działka, wąska alejka, altana, płot i sąsiedzi z każdej strony.
Na działce ROD rzadko jest miejsce, żeby położyć drzewo w całości. Wysoki świerk tnie się od góry, kawałkami, opuszczając je na linie albo zrzucając w wolne miejsce. Gdy obok stoi altana albo szklarnia sąsiada, to praca dla ekipy usuwającej drzewa z alpinistą. Wjazd samochodu na teren ogrodu ustala zarząd (§ 69), więc termin i trasę uzgadniamy z nim przed przyjazdem.
Gałęzi nie spalisz, bo regulamin zakazuje palenia resztek roślinnych na terenie ROD (§ 68 pkt 5). Nie wolno też zostawiać ich na alejce. Najprościej od razu je rozdrobnić. Rębak zamienia stertę konarów w kilka worków zrębków, które zostają na działce jako ściółka pod krzewy.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Jak wysokie mogą być drzewa na działce ROD?
Regulamin ROD nie podaje jednej wysokości dla całej działki. Drzewa ozdobne rosnące 2 m od granicy nie powinny przekraczać 3 m, a te sadzone 1 m od granicy 2 m. Drzewa owocowe nie mają limitu wysokości, tylko minimalne odległości od granicy.
W jakiej odległości od granicy sadzić drzewa na działce ROD?
Drzewa owocowe słabo rosnące i karłowe co najmniej 2 m od granicy, morelę 3 m, a czereśnię i orzech włoski 5 m (na podkładkach słabo rosnących 3 m). Drzewa ozdobne 2 m, a te niższe niż 2 m mogą stać 1 m od granicy.
Czy na działce ROD można wyciąć drzewo bez zezwolenia?
Tak, jeśli to drzewo owocowe albo drzewo, którego obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 50 cm (80 cm dla topoli, wierzby i klonów jesionolistnego i srebrzystego, 65 cm dla kasztanowca, robinii i platanu). Większe drzewa ozdobne wymagają zezwolenia urzędu gminy.
Czy można wyciąć świerk na działce ROD?
Można, ale świerk o obwodzie pnia powyżej 50 cm na wysokości 5 cm wymaga zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zwolnienie dla osób prywatnych na własnej działce nie obejmuje ROD, bo grunt nie należy do działkowca. Najpierw porozmawiaj z zarządem ogrodu.
Czy zarząd ROD może kazać wyciąć drzewo?
Zarząd może wezwać działkowca do usunięcia naruszeń regulaminu, także za wysokiego lub źle posadzonego drzewa. Jeśli działkowiec mimo pisemnego upomnienia dalej łamie regulamin, ustawa o ogrodach działkowych pozwala wypowiedzieć mu umowę dzierżawy działkowej.
Co zrobić z gałęziami po wycince na działce ROD?
Nie wolno ich palić ani zostawiać na alejce. Najwygodniej rozdrobnić je rębakiem na miejscu i użyć zrębków jako ściółki albo zlecić wywóz razem z wycinką.
Na działce ROD drzewa ozdobne mają być słabo rosnące: 2 m od granicy do 3 m wysokości, 1 m od granicy do 2 m. Drzewa owocowe nie mają limitu wysokości, ale czereśnia i orzech muszą stać 5 m od granicy.
Przerośnięte drzewo owocowe zwykle da się obniżyć cięciem, iglak trzeba wyciąć. Na ozdobne drzewo o obwodzie pnia powyżej progu potrzebne jest zezwolenie gminy, bo zwolnienie dla właścicieli prywatnych działek ROD nie obejmuje.