Kiedy przycinać drzewa: miesiące, przepisy i odpowiedź na pytanie o czubek drzewa

W jakim miesiącu przycinać drzewa liściaste?

Koniec zimy albo pełnia lata, zależnie od celu.

Cięcia korygujące i redukcyjne u większości liściastych wykonuje się od lutego do połowy marca, gdy drzewo jest w spoczynku, a korona bez liści pokazuje całą strukturę. Rany zamykają się szybko po ruszeniu wegetacji, a drzewo nie traci asymilatów zgromadzonych w liściach.

Wyjątkiem są gatunki silnie płaczące sokiem: brzoza, klon, orzech włoski i grab. Przy nich cięcie w lutym kończy się wyciekiem trwającym tygodniami. Tnie się je po pełnym rozwoju liści, od czerwca do sierpnia, albo jesienią po opadnięciu liści.

Cięcie sanitarne, czyli usuwanie posuszu i konarów połamanych, można wykonać w każdym miesiącu. Martwa gałąź nie czeka na termin, a nad dachem albo wjazdem jest zagrożeniem już dziś.

Kiedy nie wolno przycinać drzew?

Przepisy chronią gniazda, nie kalendarz.

Zakazu cięcia w konkretnym miesiącu w polskim prawie nie ma. Jest za to zakaz niszczenia gniazd i płoszenia ptaków w okresie lęgowym, od 1 marca do 15 października, wynikający z rozporządzenia o ochronie gatunkowej zwierząt. Przycinanie drzewa z zajętym gniazdem w tym okresie jest naruszeniem przepisów, przycinanie drzewa bez gniazda jest dozwolone.

Druga granica to art. 87a ustawy o ochronie przyrody. Zabiegi w koronie nie mogą usuwać więcej niż 30 procent korony rozwiniętej w całym okresie życia drzewa, chyba że chodzi o usunięcie gałęzi obumarłych, nadłamanych albo utrzymanie uformowanego kształtu. Przekroczenie tego progu to uszkodzenie drzewa, a powyżej 50 procent zniszczenie, karane jak nielegalna wycinka.

Trzecia granica jest biologiczna: nie tnie się przy mrozie poniżej minus pięciu stopni, bo drewno pęka, ani w upale podczas suszy, bo drzewo nie ma czym zabliźnić ran.

Czy można obciąć czubek drzewa?

Można, ale prawie zawsze nie warto.

Obcięcie czubka, czyli przewodnika, to ogławianie. Drzewo traci wierzchołek, który sterował jego wzrostem, i odpowiada wysypem odrostów z pąków śpiących tuż pod cięciem. Po kilku latach w miejscu jednego pnia rośnie pęk słabo osadzonych pędów, które łamią się przy wietrze, a rana o dużej średnicy na szczycie nie zamyka się i wpuszcza wodę do środka pnia.

Jeśli drzewo jest za wysokie, zamiast obcinania czubka stosuje się redukcję korony: skrócenie gałęzi do bocznych odgałęzień o średnicy co najmniej jednej trzeciej ciętej gałęzi, równomiernie w całej koronie, najwyżej o jedną czwartą wysokości jednorazowo. Drzewo zachowuje naturalny pokrój i nie reaguje odrostami.

Wyjątki od tej zasady to wierzby prowadzone w formie ogłowionej od młodości i drzewa formowane, na przykład platany w szpalerach, które tnie się co roku w tym samym miejscu. Lipa przy domu, obcięta w połowie wysokości po trzydziestu latach wzrostu, do tych wyjątków nie należy.

Kiedy przycinać drzewa owocowe i ozdobne?

Owocowe po owocowaniu albo przed pąkami, ozdobne po kwitnieniu.

Jabłoń i grusza: cięcie zimowe od lutego do marca, przed nabrzmieniem pąków, pobudza wzrost; cięcie letnie w lipcu i sierpniu hamuje go i poprawia nasłonecznienie owoców. Śliwa, czereśnia i wiśnia: tylko latem, po zbiorach, bo cięte zimą chorują na srebrzystość liści i raka bakteryjnego.

Drzewa ozdobne kwitnące wiosną, jak jabłonie ozdobne, wiśnie i magnolie, tnie się zaraz po przekwitnieniu, żeby nie usunąć pąków kwiatowych na kolejny rok. Iglaki: tuje i cisy w czerwcu i ewentualnie drugi raz w sierpniu, sosny przez wyłamywanie młodych przyrostów w maju. Iglaków poza cisem nie tnie się w stare drewno, bo nie odbijają.

Do kiedy można przycinać i wycinać drzewa w 2026 roku?

Bezpieczne okno zamyka się z końcem lutego.

Przycinanie jest możliwe cały rok z zastrzeżeniem ptaków, drzewa i pogody. Wycinka też, ale w sezonie lęgowym wymaga sprawdzenia drzewa pod kątem gniazd, a przy większych pracach opinii ornitologa. Dlatego zlecenia bez pilnego powodu planuje się od połowy października do końca lutego, kiedy nikt nie musi niczego sprawdzać.

Przycinanie nie wymaga zgłoszenia ani zezwolenia, o ile mieści się w granicach z art. 87a. Wycinka drzewa o obwodzie powyżej progów wymaga zgłoszenia u osoby fizycznej i zezwolenia u firmy, a formalności trwają od trzech do pięciu tygodni, więc zgłoszenie składane w lutym daje zgodę na marzec, czyli już w okresie lęgowym. Z tego powodu warto składać je jesienią.

W naszej ekipie sezon cięć korygujących zaczyna się w listopadzie, a kończy w marcu. Latem wykonujemy cięcia sanitarne, redukcje nad dachami po sprawdzeniu gniazd i cięcia drzew owocowych, także w ramach przycinania drzew w Łodzi.