Działka po dziadkach, dziesięć lat bez koszenia. Brzozy po dwa metry, jeżyny do pasa, tarnina przy płocie. Ręcznie to tydzień roboty i kilka przyczep gałęzi do wywiezienia. Mulczer leśny przejeżdża przez taki teren w jeden dzień i niczego nie trzeba ładować na przyczepę, bo cała biomasa zostaje na miejscu jako warstwa zmielonego drewna.

Nie jest to jednak maszyna do wszystkiego. Grube pnie, kamienie w trawie i teren pod fundament to sytuacje, w których lepiej sprawdzi się coś innego.

Nasze usługi: mulczowanie terenu Łódź  ·  karczowanie terenu Łódź  ·  rębakowanie gałęzi Łódź

Co robi mulczer leśny

Rozdrabnia roślinność tam, gdzie rośnie, bez ścinania i zbierania.

Mulczer najeżdża na krzaki i młode drzewa, przygina je i mieli od góry aż do ziemi. Z zarośli zostaje warstwa drobnych kawałków drewna, kory i liści, czyli mulcz. Nie ma etapu cięcia piłą, przeciągania gałęzi ani wywozu, a to te etapy pochłaniają najwięcej czasu przy ręcznym czyszczeniu działki.

Lasy Państwowe używają mulczerów do rozdrabniania pozostałości po wycince, czyszczenia terenu z krzaków i przygotowania gleby pod nowe nasadzenia. Na prywatnych działkach maszyna robi to samo: likwiduje samosiejki, jeżyny i zakrzaczenia, czyści pasy pod liniami i rowy, przywraca do użytku zarośnięte łąki i nieużytki.

Jak działa mulczer

Sercem maszyny jest szybko obracający się bęben z zębami.

Na całej szerokości głowicy biegnie poziomy wirnik, czyli bęben. Ma na obwodzie rzędy stalowych zębów, w głowicach leśnych z utwardzanymi ostrzami, albo ruchome bijaki. Bęben kręci się w zamkniętej obudowie, a zęby z dużą siłą uderzają w drewno i odrywają z niego wióry. Obudowa z przednią klapą przytrzymuje roślinność i zatrzymuje większość odłamków.

Głowicę napędza ciągnik przez wał odbioru mocy, koparka albo ładowarka przez hydraulikę, a najcięższe modele montuje się na samojezdnych nośnikach gąsienicowych. Od nośnika zależy, gdzie mulczer wjedzie. Ciągnik dobrze radzi sobie na płaskim terenie, ramię koparki sięga skarp, rowów i miejsc między drzewami, które mają zostać, a gąsienice nie grzęzną na podmokłym gruncie.

Bęben mulczera z rzędami stalowych zębów widziany z bliska

Mulczer powierzchniowy czy wgłębny

Pierwszy czyści teren nad ziemią, drugi wchodzi w glebę razem z korzeniami.

Mulczer powierzchniowy pracuje do poziomu gruntu. Krzaki i drzewka znikają, ale korzenie i nisko zmielone pieńki zostają w ziemi. To wystarcza na łąkę, pastwisko, pas pod linią czy przecinkę w lesie. Tak przygotowany teren można kosić, ale część roślin odbije od korzeni, zwłaszcza robinia, topola, osika i tarnina.

Mulczer wgłębny, nazywany też glebowym, wchodzi zębami w ziemię, zależnie od maszyny na głębokość od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów. Mieli pieńki, korzenie i darń razem z glebą, a za nim zostaje spulchniony pas ziemi wymieszanej z drewnem. Pracuje wolniej, potrzebuje mocniejszego nośnika i kosztuje więcej, ale po nim teren nadaje się pod trawnik, uprawę albo nowe nasadzenia.

Mulczer powierzchniowyMulczer wgłębny
Gdzie pracujeNad ziemią, do poziomu gruntuTakże w glebie, kilkanaście do kilkudziesięciu cm
Co zostajeKorzenie i niskie pieńki w ziemiSpulchniona ziemia wymieszana z drewnem
OdrostyGatunki odroślowe odbijająZnacznie mniej odrostów
Tempo i kosztSzybciej i taniejWolniej i drożej
Dobry wybórŁąka, las, pas pod linią, rówTrawnik, uprawa, nasadzenia
Pas terenu po przejeździe mulczera pokryty warstwą rozdrobnionego drewna

Co mulczer zmieli, a z czym sobie nie poradzi

Granicę wyznacza grubość pni i to, co leży w trawie.

Standardowe głowice radzą sobie z drzewkami o średnicy do 10-15 cm, ciężkie głowice leśne mielą pnie do 25-30 cm. Grubsze drzewa najpierw się ścina, drewno opałowe odkłada na bok, a mulczer rozdrabnia gałęzie i wierzchołki. Przy działce z kilkoma dużymi drzewami pierwszy etap to więc zwykła wycinka drzew, a dopiero potem mulczowanie.

Najgorszym wrogiem bębna są kamienie, gruz, druty, stare słupki i zarośnięte ogrodzenia. Głaz w trawie potrafi wyłamać zęby, a drut nawinąć się na wirnik. Dlatego nieznany teren najpierw się obchodzi i oznacza przeszkody. Kłopot sprawiają też grube pniaki twardych gatunków, które lepiej usunąć frezarką, oraz bardzo mokry grunt i strome skarpy, gdzie ciągnik traci przyczepność.

Mulczer na ramieniu koparki pracujący przy skarpie rowu

Mulczer, rębak czy karczowanie

Wybór zależy od tego, co ma powstać na oczyszczonym terenie.

Rębak rozdrabnia gałęzie już ścięte i podane ręcznie do wlotu, a zrębki trafiają na przyczepę albo w jedno miejsce. Sprawdza się po wycince w ogrodzie, gdzie gałęzie trzeba zabrać z trawnika. Mulczer pracuje na stojącej roślinności i zostawia rozdrobniony materiał na całej powierzchni. Na dużym, zarośniętym terenie jest dużo szybszy.

Karczowanie koparką usuwa korzenie i karpy w całości, razem z ziemią. Jest droższe i zostawia więcej bałaganu, ale pod fundament, drogę czy podjazd nie ma innego wyjścia, bo rozkładające się drewno w gruncie osiada. Porównanie kosztów obu metod opisaliśmy w tekście o karczowaniu działki, a stawki za metr i hektar w poradniku o mulczowaniu terenu.

Formalności przed mulczowaniem

Krzewy można mielić bez papierów, przy drzewach liczy się obwód pnia i to, kto jest właścicielem.

Ustawa o ochronie przyrody nie wymaga zezwolenia na usunięcie krzewów w skupisku do 25 m² (art. 83f ust. 1 pkt 1). Osoba prywatna usuwająca drzewa i krzewy na własnej działce, na cele niezwiązane z firmą, też nie potrzebuje zezwolenia, ale drzewo grubsze od progu musi zgłosić w urzędzie. Progi liczy się na wysokości 5 cm: 80 cm obwodu dla topoli, wierzb i klonu jesionolistnego, 50 cm dla brzozy i większości innych gatunków. Samosiejki z kilkucentymetrowymi pniami są więc wolne od formalności.

Bez zezwolenia można też usunąć drzewa i krzewy, żeby przywrócić nieużytek do użytkowania rolniczego (pkt 3b). Inaczej jest w lesie, gdzie obowiązuje ustawa o lasach i plan urządzenia lasu albo uproszczony plan. Od 1 marca do 15 października przed pracą trzeba sprawdzić zarośla pod kątem gniazd, bo przepisy o ochronie gatunkowej zakazują ich niszczenia. Na jeżynach i tarninie ptaki gniazdują chętnie.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Co robi mulczer leśny?

Rozdrabnia krzewy, samosiejki, młode drzewa i gałęzie bezpośrednio w miejscu, gdzie rosną. Po przejeździe zostaje warstwa zmielonego drewna, więc nie trzeba niczego ścinać piłą ani wywozić.

Czym różni się mulczer wgłębny od powierzchniowego?

Powierzchniowy pracuje do poziomu ziemi i zostawia korzenie w gruncie. Wgłębny wchodzi w glebę na kilkanaście do kilkudziesięciu centymetrów i mieli też pieńki oraz korzenie, dzięki czemu teren nadaje się od razu pod trawnik albo uprawę.

Jak grube drzewa zmieli mulczer?

Standardowe głowice radzą sobie z pniami do 10-15 cm średnicy, ciężkie głowice leśne do 25-30 cm. Grubsze drzewa najpierw się ścina, a mulczer rozdrabnia gałęzie i wierzchołki.

Czy po mulczowaniu samosiejki odrastają?

Po mulczerze powierzchniowym gatunki odroślowe, takie jak robinia, topola czy tarnina, odbijają od korzeni. Pomaga mulczer wgłębny albo regularne koszenie przez kolejne sezony.

Czy na mulczowanie działki potrzebne jest pozwolenie?

Na krzewy w skupisku do 25 m² nie. Osoba prywatna na własnej działce nie potrzebuje zezwolenia, a zgłasza tylko drzewa o obwodzie pnia powyżej progu, np. 50 cm przy brzozie. Bez zezwolenia można też przywracać nieużytek do użytkowania rolniczego.

Czy mulczer to to samo co rębak?

Nie. Rębak mieli gałęzie już ścięte i podawane do wlotu, a zrębki można zabrać. Mulczer jeździ po terenie i rozdrabnia stojącą roślinność, zostawiając materiał na ziemi.

Mulczer leśny to najszybszy sposób na zarośnięty teren, gdy biomasa może zostać na miejscu. Powierzchniowy wystarczy na łąkę, las i pas pod linią. Wgłębny warto zamówić, gdy po pracy ma powstać trawnik albo uprawa.

Przed przyjazdem maszyny obejdź teren i oznacz kamienie, druty i stare słupki, a duże drzewa zostaw do ścięcia. Jeśli działka leży w okolicach Łodzi, przyjedziemy obejrzeć ją przed wyceną mulczowania terenu.