„W jakim okresie nie wolno wycinać drzew” to pytanie, na które w internecie krąży zła odpowiedź: że od marca do października wycinka jest zakazana. Nie jest. Zakazane jest niszczenie gniazd i lęgów, a to nie to samo.
Wyjaśniamy różnicę, bo od niej zależy, czy drzewo przy domu można usunąć w czerwcu, i co grozi, gdy ktoś zrobi to źle.
Nasze usługi: wycinka drzew Łódź · przycinanie drzew Łódź · usuwanie drzew Łódź
W jakim okresie nie wolno wycinać drzew?
Przepisy nie zamykają sezonu, chronią gniazda.
Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera zakazu wycinki w żadnym miesiącu. Ograniczenie wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, które zakazuje umyślnego niszczenia gniazd i jaj, płoszenia i niepokojenia ptaków w okresie lęgowym. Dla większości gatunków okres ten przyjmuje się od 1 marca do 15 października, przy czym poszczególne gatunki zaczynają wcześniej albo kończą później.
Wniosek jest prosty: drzewo bez zajętego gniazda można usunąć w czerwcu, drzewo z zajętym gniazdem nie, nawet jeśli ma wszystkie zgody. Ciężar sprawdzenia spoczywa na tym, kto tnie. Przy pojedynczym drzewie w ogrodzie wystarczą oględziny korony z ziemi i z liny przed cięciem, przy większych pracach zamawia się opinię ornitologa.
Rozporządzenie zezwala na usuwanie gniazd z budynków i terenów zieleni od 16 października do końca lutego, jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne. To zdanie często czyta się jako „sezon wycinki”, ale dotyczy ono samych gniazd, nie drzew.

Do kiedy można wycinać drzewa w 2026 roku?
Bezpieczne okno: od 16 października do końca lutego.
W tych miesiącach nie ma potrzeby sprawdzania gniazd, bo lęgów nie ma. Dlatego większość zleceń bez pilnego powodu planuje się właśnie wtedy i dlatego urzędy gmin ogłaszają zimą najwięcej postępowań na prace przy drzewach. Dla właściciela działki ma to drugą stronę: od grudnia do marca ekipy są najbardziej obłożone, a terminy najdłuższe.
Od 1 marca do 15 października wycinka jest możliwa po sprawdzeniu drzewa. W praktyce robimy to tak: przed każdym cięciem w sezonie oglądamy koronę i dziuple, przy zajętym gnieździe przesuwamy termin na okres po wylocie młodych, a przy drzewie zagrażającym bezpieczeństwu występujemy do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska o zezwolenie na odstępstwo od zakazów.
Formalności wycinkowe biegną niezależnie od pór roku. Zgłoszenie złożone w lutym da zgodę w marcu, więc żeby wyciąć w bezpiecznym oknie, zgłoszenie trzeba złożyć najpóźniej w styczniu, a najlepiej jesienią.

Jaka kara za wycięcie drzewa w okresie lęgowym?
Dwie różne sprawy, dwie różne kary.
Samo wycięcie drzewa w okresie lęgowym nie jest karane, jeśli drzewo miało zgłoszenie lub zezwolenie i nie było w nim lęgu. Karane jest zniszczenie gniazda, jaj lub piskląt gatunku chronionego, czyli naruszenie zakazów z ochrony gatunkowej. Zgodnie z art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody to wykroczenie zagrożone karą aresztu albo grzywny, a sąd może orzec przepadek narzędzi i nawiązkę na cel związany z ochroną przyrody.
Przy większej skali, na przykład zniszczeniu kolonii lęgowej gatunku rzadkiego, sprawa może trafić pod art. 181 Kodeksu karnego, czyli zniszczenie w świecie zwierzęcym w znacznych rozmiarach, zagrożone karą pozbawienia wolności. To przypadki skrajne, ale pokazują, że ptaki w drzewie są poważniejszą sprawą niż samo drzewo.
Jeśli do tego drzewo nie miało zgłoszenia, dochodzi kara administracyjna z art. 88 ustawy o ochronie przyrody za nielegalne usunięcie, niezależna od sprawy o gniazdo. Obie mogą iść równolegle.
Jakich drzew nie wolno wycinać bez pozwolenia?
Grube, nieowocowe, chronione i cudze.
Zgłoszenia lub zezwolenia wymagają drzewa o obwodzie pnia na wysokości 5 centymetrów powyżej 50 centymetrów, a dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i srebrzystego powyżej 80, dla kasztanowca, robinii i platanu powyżej 65 centymetrów. Drzewa owocowe są zwolnione, chyba że rosną na terenie zabytkowym albo na terenie zieleni.
Niezależnie od obwodu zezwolenia wymaga każde drzewo, które jest pomnikiem przyrody, rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków, w parku narodowym, rezerwacie albo na obszarze chronionym, gdzie plan ochrony tego wymaga. Drzewa z gniazdami gatunków chronionych wymagają dodatkowo zezwolenia RDOŚ na odstępstwo, a drzewa na cudzym gruncie zgody właściciela.

Kiedy można wycinać drzewa iglaste i w lesie prywatnym?
Iglaki jak liściaste, las według planu.
Dla iglaków w ogrodzie obowiązują te same zasady co dla liściastych: progi obwodu, zgłoszenie i sprawdzenie gniazd w sezonie. Jedyna różnica jest biologiczna: świerk i sosna zasiedlone przez kornika usuwa się od razu, gdy tylko widać objawy, bez czekania na zimę, bo zwłoka oznacza zasiedlenie sąsiednich drzew. Przy martwym świerku lęgów nie ma, więc problem ochrony gatunkowej odpada.
W lesie prywatnym terminy wyznacza uproszczony plan urządzenia lasu, a nie ustawa o ochronie przyrody. Pozyskanie drewna prowadzi się zgodnie z planem, drewno cechuje leśniczy, a ochrona gniazd obowiązuje tak samo jak wszędzie, dlatego trzebieże planuje się poza sezonem lęgowym. Wycinka poza planem to wykroczenie z art. 158 Kodeksu wykroczeń.
Przy pracach wiosną i latem sprawdzenie korony jest u nas stałym elementem, a przy drzewach z gniazdami przesuwamy termin i mówimy o tym klientowi wprost. Tak samo przy wycince drzew w Łodzi, jak i w gminach wokół.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy od marca do października obowiązuje zakaz wycinki?
Nie. Obowiązuje zakaz niszczenia gniazd i lęgów gatunków chronionych. Drzewo bez zajętego gniazda można usunąć także latem po sprawdzeniu korony.
Jakie są daty okresu lęgowego?
Przyjmuje się od 1 marca do 15 października, przy czym część gatunków zaczyna lęgi wcześniej albo kończy później. Usuwanie gniazd z budynków i terenów zieleni jest dopuszczalne od 16 października do końca lutego.
Jaka kara grozi za zniszczenie gniazda przy wycince?
Wykroczenie z art. 131 ustawy o ochronie przyrody, zagrożone aresztem albo grzywną, z możliwą nawiązką. Przy dużej skali szkody możliwa odpowiedzialność karna z art. 181 Kodeksu karnego.
Co zrobić z drzewem z gniazdem, które zagraża domowi?
Wystąpić do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska o zezwolenie na odstępstwo od zakazów albo zabezpieczyć drzewo cięciem poza gniazdem i usunąć je po wylocie młodych.
Czy świerk z kornikiem trzeba zostawić do zimy?
Nie, zasiedlone drzewo usuwa się od razu, bo zwłoka oznacza zasiedlenie sąsiednich. Formalności są te same co zwykle, a w martwym drzewie lęgów nie ma.
Kiedy złożyć zgłoszenie, żeby wyciąć zimą?
Najpóźniej w styczniu, bo procedura trwa trzy do pięciu tygodni. Najlepiej jesienią, wtedy całe okno od listopada do lutego jest do dyspozycji.
Nie ma zakazu wycinki od marca do października. Jest zakaz niszczenia gniazd, więc drzewo bez lęgu można usunąć po sprawdzeniu korony, a drzewo z gniazdem czeka albo wymaga zgody RDOŚ.
Za zniszczenie gniazda grozi areszt lub grzywna z art. 131 ustawy o ochronie przyrody, niezależnie od kary za drzewo bez zgłoszenia. Bezpieczne okno trwa od 16 października do końca lutego, a zgłoszenie składaj jesienią.