Likwidacja starego sadu: wycinka, karczowanie i co zrobić z drewnem

Drzewa owocowe a zezwolenie

Tu przepisy są wyjątkowo łaskawe.

Artykuł 83f ustawy o ochronie przyrody zwalnia z obowiązku zezwolenia usuwanie drzew owocowych. Jabłoń, grusza, śliwa, wiśnia czy czereśnia nie wymagają więc ani zgłoszenia, ani decyzji, niezależnie od obwodu pnia. Wyjątek dotyczy drzew rosnących na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków albo na terenach zieleni, gdzie obowiązują zwykłe zasady.

Zwolnienie nie obejmuje reszty drzew na działce. Brzoza, która wyrosła między rzędami, albo stary orzech przy granicy podlegają normalnym progom, więc zanim ruszysz z wycinką, policz, co w sadzie jest owocowe, a co tylko w nim rośnie. Przy gatunkach, co do których masz wątpliwość, wystarczy jeden telefon do gminy.

Przepisy o ochronie ptaków działają niezależnie od zwolnienia. Stary sad pełen dziupli i gniazd to jedno z najbogatszych miejsc lęgowych na wsi, dlatego wycinkę planuje się poza okresem od 1 marca do 15 października. Zima jest zresztą najlepszym terminem także z innych powodów: zmarznięty grunt wytrzymuje ciężki sprzęt, a bez liści widać każdą gałąź.

Kolejność prac na hektarze starych jabłoni

Ta sama robota wykonana w złej kolejności kosztuje dwa razy więcej.

Najpierw idą drzewa: ścina się je rząd po rzędzie, a gałęzie od razu trafiają pod rębak, zanim zrobią się z nich zbite sterty. Sad daje nieproporcjonalnie dużo drobnych gałęzi w stosunku do grubego drewna, bo drzewa przez lata cięto na niską, szeroką koronę. Zrębkowanie na bieżąco oszczędza całe dni wynoszenia i ładowania.

Grube drewno układa się osobno, przy drodze dojazdowej. Dopiero kiedy rzędy są puste, a gałęzie przerobione, na teren wjeżdża sprzęt do pni. Odwrócenie tej kolejności kończy się tym, że koparka jeździ po gałęziach, a ekipa od pni czeka, aż ktoś zrobi przejazd.

Palenie gałęzi na miejscu, które kiedyś było normą, dziś w wielu gminach jest zakazane albo ograniczone uchwałą. Sprawdź zasady w swojej gminie, zanim podpalisz stertę, bo kara potrafi przekroczyć koszt rębaka.

Karczować czy frezować pnie

Rozstrzyga to, co ma powstać na tym terenie.

Karczowanie oznacza wyrwanie pnia razem z bryłą korzeniową, koparką albo ciągnikiem z karczownikiem. Zostaje dół do zasypania, ale grunt jest czysty na całą głębokość. Wybiera się je wtedy, gdy na miejscu sadu stanie budynek, pojawi się uprawa polowa albo nowy sad w innym układzie rzędów. Frezowanie rozdrabnia sam pień do kilkunastu, dwudziestu kilku centymetrów pod poziom gruntu i zostawia korzenie w ziemi, gdzie rozkładają się przez kolejne lata. Pod trawnik, łąkę albo ogród rekreacyjny to w zupełności wystarcza i nie rozrywa terenu.

Przy kilkuset drzewach różnica w czasie i sprzęcie jest spora, więc decyzję o przeznaczeniu działki trzeba podjąć przed wyceną, a nie w trakcie prac. Takie zlecenia obsługujemy w regionie sadowniczym, także tam, gdzie potrzebne jest karczowanie terenu w Białej Rawskiej albo frezowanie pni w Skierniewicach.

Nie sadź jabłoni w miejsce jabłoni

Rada dla tych, którzy chcą założyć sad od nowa.

Jabłonie posadzone dokładnie w miejscu starych jabłoni rosną wyraźnie słabiej, nawet przy dobrym nawożeniu. Sadownicy nazywają to zmęczeniem gleby. W ziemi po wieloletniej uprawie tego samego gatunku gromadzą się organizmy, które szkodzą młodym korzeniom tego gatunku, a sama gleba jest wyjałowiona w konkretnych składnikach.

Najprostsze wyjścia to przesunięcie nowych rzędów między stare, zmiana gatunku, na przykład śliwy po jabłoniach, albo dwa, trzy lata przerwy z inną uprawą. Warto to wiedzieć przed wyborem między karczowaniem a frezowaniem, bo nowe nasadzenia w starych miejscach i tak nie są dobrym pomysłem.

Drewno z sadu ma wartość

To nie jest odpad, tylko towar, na który jest popyt.

Drewno jabłoni, śliwy, wiśni i gruszy jest twarde, pali się długo i daje aromatyczny dym, dlatego szukają go wszyscy, którzy wędzą mięso i ryby albo palą w grillu. Po sezonowaniu przez rok, dwa lata sprzedaje się je jako drewno wędzarnicze, drożej niż zwykły opał. Z hektara starego sadu uzbiera się tego sporo.

Masz więc dwa wyjścia: zostawić drewno sobie i pociąć na polana, albo oddać je w rozliczeniu. Ustal to przed wyceną, bo drewno, które zostaje u Ciebie, zmienia koszt wywozu, a przy dużym sadzie to spora pozycja w rachunku.

Zrębki z gałęzi też się przydają. Rozłożone pod krzewami albo na ścieżkach ograniczają chwasty i trzymają wilgoć, więc zamiast płacić za ich wywóz, możesz je zostawić na miejscu.