Klon posadzony przy płocie czterdzieści lat temu dziś zacienia pół ogrodu, a wiosną rabaty wyglądają jak szkółka leśna. Tysiące skrzydlaków, które jesienią kręciły się nad trawnikiem, wzeszły co do jednego.
Klon zwyczajny i jawor to dwa różne drzewa, choć w rozmowie nazywa się je tak samo. Różnią się siłą wzrostu, chorobami i tym, ile pracy dają w ogrodzie.
Nasze usługi: przycinanie drzew Łódź · karczowanie terenu Łódź · wycinka drzew Łódź
Jak odróżnić klon od jawora
Wystarczy obejrzeć liść i korę.
Klon zwyczajny ma liść o ostro zakończonych klapach i gładkie brzegi między nimi, a po ułamaniu ogonka liściowego pojawia się mleczny sok. Kora starszych drzew jest ciemna i spękana w podłużne bruzdy. Jawor ma liść o tępiej zakończonych klapach i wyraźnie ząbkowanych brzegach, bez mlecznego soku, a kora płatowato się złuszcza, odsłaniając jaśniejsze plamy.
W praktyce jawor rośnie szybciej i jest większy: w dobrych warunkach dochodzi do 30 metrów. Klon zwyczajny zatrzymuje się zwykle na 20 do 25 metrów i ma gęstszą, bardziej kulistą koronę, przez co daje mocniejszy cień.
Samosiewy, czyli główny powód narzekań
Jeden dorosły jawor obsiewa cały ogród i ogrody sąsiadów.
Skrzydlaki lecą daleko i kiełkują niemal wszędzie: w rabacie, w rynnie, w szczelinie kostki, pod żywopłotem. Siewki wyrwane w pierwszym roku schodzą z ręki razem z korzeniem. Dwuletnie mają już korzeń palowy i po urwaniu nadziemnej części odbijają kilkoma pędami.
Dlatego najtańsza metoda to przejście ogrodu raz w maju i raz w lipcu i wyrywanie wszystkiego, co ma mniej niż dwadzieścia centymetrów. Przy większych samosiewach przy ogrodzeniu i w zaroślach robotę zostawia się do zimy i wycina razem z resztą podszytu.
Zapuszczone działki z gęstym samosiewem klonu czyścimy w całym regionie, między innymi przy zleceniach obejmujących karczowanie terenu w Pabianicach.
Cięcie tylko latem albo zimą, nigdy wiosną
Oba gatunki mocno płaczą w marcu i kwietniu.
Przed rozwojem liści klon ma bardzo silny ruch soków. Rana zadana w marcu albo kwietniu cieknie tygodniami, drzewo traci zapasy, a miejsce cięcia źle się goi. Bezpieczne terminy to pełnia lata, od lipca do sierpnia, oraz środek zimy przy bezmroźnej pogodzie.
Klon dobrze znosi przerzedzenie korony i podniesienie jej nad podjazdem, ale nie znosi ogławiania. Po ścięciu konarów do kikutów wypuszcza gęstwinę pędów, a w kikutach zaczyna się rozkład drewna, który po kilkunastu latach kończy się ubytkiem w środku pnia.
Czarne plamy na liściach wyglądają groźnie, ale nie są
To smolista plamistość klonu.
Od lipca na liściach pojawiają się czarne, wypukłe plamy z żółtą obwódką. Wywołuje je grzyb, który rozwija się w wilgotne lata i przezimowuje w opadłych liściach. Drzewa nie zabija, pogarsza tylko wygląd i nieco przyspiesza opadanie liści.
Jedyna sensowna reakcja to zgrabienie i usunięcie liści jesienią, żeby ograniczyć źródło zarodników. Opryskiwanie dorosłego drzewa nie ma sensu, bo nie da się objąć całej korony.
Kiedy wycinka i co z formalnościami
Progi zależą od gatunku, co zaskakuje wiele osób.
Klon zwyczajny i jawor są w grupie pozostałych gatunków: osoba fizyczna zgłasza wycinkę, gdy obwód pnia na wysokości 5 centymetrów przekracza 50 centymetrów. Inaczej jest przy klonie srebrzystym i klonie jesionolistnym, dla których próg wynosi 80 centymetrów.
Do usunięcia kwalifikuje się drzewo z rozkładem drewna u podstawy, z pękniętym rozwidleniem albo takie, które po dawnym ogłowieniu ma koronę z grubych, słabo przyrośniętych pędów nad dachem. Przy zdrowym klonie zacieniającym ogród zacznij od przerzedzenia korony.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Jak odróżnić klon zwyczajny od jawora?
Klon ma liść z ostro zakończonymi klapami i mleczny sok w ogonku, a korę spękaną w bruzdy. Jawor ma liść ząbkowany, bez mlecznego soku, i korę złuszczającą się płatami.
Kiedy przycinać klon?
Latem, od lipca do sierpnia, albo w środku zimy przy bezmroźnej pogodzie. Wiosną klon mocno płacze i rany długo się goją.
Jak pozbyć się siewek klonu z ogrodu?
Wyrywać je w pierwszym roku, najlepiej w maju i lipcu, póki mają mniej niż dwadzieścia centymetrów. Dwuletnie mają korzeń palowy i po ścięciu odbijają.
Czy czarne plamy na liściach klonu są groźne?
Nie. To smolista plamistość klonu, która psuje wygląd i przyspiesza opadanie liści, ale nie zabija drzewa. Pomaga grabienie i usuwanie liści jesienią.
Jaki próg zgłoszenia obowiązuje przy klonie?
Klon zwyczajny i jawor: 50 cm obwodu pnia na wysokości 5 cm. Klon srebrzysty i klon jesionolistny mają wyższy próg, 80 cm.
Czy można ogłowić klon, żeby mniej zacieniał?
Lepiej nie. Po ogłowieniu wyrasta gęstwina słabo przyrośniętych pędów, a w kikutach zaczyna się rozkład drewna. Właściwym zabiegiem jest przerzedzenie korony.
Klon zwyczajny i jawor różnią się liściem, korą i siłą wzrostu, ale mają wspólny problem: wysyp samosiewów i mocny cień. Siewki wyrywaj w pierwszym roku, bo potem wracają z korzenia palowego.
Tnij je latem albo zimą, nigdy wiosną, i nie pozwól na ogławianie. Przy wycince obowiązuje próg 50 centymetrów obwodu pnia, a dla klonu srebrzystego i jesionolistnego 80 centymetrów.